“ỨNG DỤNG PHẦN MỀM TIN HỌC POWER POINT, GET QUICK TIME PRO, PAINT… VÀO THIẾT KẾ BÀI GIẢNG "SINH TỔNG HỢP PRÔTÊIN" NHẰM MỤC ĐÍCH NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HIỆU QUẢ GIỜ LÊN LỚP”.
Sáng kiến kinh nghiệm giảng dạy bài Sinh tổng hợp prôtêin của giáo viên Lê Thị Kim Khánh, trường THPT Chuyên Phan Bội Châu - Nghệ An (03/2008)
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Thế kỷ XXI - thế kỷ của sự phát triển mạnh mẽ khoa học và công nghệ. Yêu cầu mới của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc và những thách thức bị tụt hậu trên con đờng tiến lên CNXH đòi hỏi các nhà trờng phải đào tạo nên những con ngời lao động mới: thông minh, sáng tạo.
Để đạt đợc mục tiêu đó, hiện nay việc đổi mới chơng trình và phơng pháp dạy học ở các trờng phổ thông đã và đang đợc quan tâm rất lớn.
Trong định hớng về phơng pháp và thiết bị dạy học Sinh học bậc THPT, sách GK phân ban mới, Bộ GD - ĐT chỉ rõ:
"Cần xây dựng những băng hình, đĩa CD, phần mềm máy vi tính tạo thuận lợi cho giáo viên giảng dạy những cấu trúc, quá trình sống ở cấp tế bào, phân tử và các cấp trên cơ thể”.
Trích:SGV SH Ban KHXH&NV Bộ sách thứ nhất-NXBGD-2003.
"Sinh học là khoa học thực nghiệm, phơng pháp dạy học gắn bó chặt chẽ với thiết bị dạy học, do đó dạy Sinh học không thể thiếu các phơng tiện trực quan nh mô hình, tranh vẽ, mẫu vật, phim ảnh...".
Trích: SGV SH BanKH TN Bộ sách thứ hai-NXBGD-2003.
Như vậy, một trong những hướng để đổi mới phơng pháp dạy học đó là tăng cờng việc sử dụng các phơng tiện dạy học hiện đại.
Ở các trờng THPT nói chung và trờng THPT chuyên Phan Bội Châu nơi hiện tôi đang công tác nói riêng đã và đang từng bớc đợc tăng cờng trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật cho các phòng học với sự trợ giúp của công nghệ thông tin. Bởi vậy, việc thiết kế các bài giảng với sự trợ giúp của công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả dạy học đang đợc rất nhiều giáo viên quan tâm.
Trong chơng I phần cơ sở di truyền học – Sách giáo khoa sinh học 11 – có một số bài dạy với khối lợng kiến thức khá nhiều và trừu tợng. Học sinh cha bao giờ đợc quan sát trong thực tế, vì đây là chơng nói về cơ sở vật chất và cơ chế di truyền nhng ở cấp độ phân tử.
Muốn quan sát, nhìn thấy chúng trên tiêu bản thì buộc phải có kính hiển vi điện tử với độ phóng đại cực lớn – cha kể đến còn phải nhiều công đoạn kỷ thuật công phu, phức tạp và tốn nhiều thời gian.
Thế nhng thực tế ở hầu hết các trờng THPT chúng ta: các dụng cụ thí nghiệm, đồ dùng dạy học nh kính hiển vi điện tử, các hoá chất …còn cha đợc trang bị đầy đủ.
Vì thế, trong quá trình thực hiện giảng dạy các bài dạy ở chơng này, giáo viên thờng gặp phải một số khó khăn liên quan đến đồ dùng dạy học. Bài "Sinh tổng hợp prôtêin" là một trong số những bài đó.
Phơng pháp truyền thống thờng đợc áp dụng khi giảng dạy đến bài này là thuyết trình. Giáo viên sử dụng các bức tranh in sẵn hoặc trực tiếp vẽ hình lên bảngđ cho các em quan sát đ diễn giải rồi yêu cầu các em ghi chép lại các ý cơ bản. Các câu hỏi, những tình huống có vấn đề tuy có đợc đặt ra nhng rất hạn chế - vì khối lợng kiến thức của bài này khá lớn lại rất trừu tợng, phải mất nhiều thời gian cho thuyết trình và ghi chép.
Với cách làm này thờng không phát huy đợc cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, học trò khi học thờng thụ động, dễ nhàm chán, hiệu quả giờ dạy không cao.
Làm thế nào để trong thời lợng chơng trình bó hẹp chỉ một tiết dạy, trên không chỉ một nhóm đối tợng HS, mọi GV có thể vừa kiểm tra bài cũ, vừa khai thác xây dựng, hình thành các kiến thức mới, không những thế còn phải khắc sâu, mở rộng kiến thức mới cho HS, giúp các em vận dụng tốt các kiến thức mới khi giải thích các sự vật, hiện tợng thực tiễn trong cuộc sống và có thể hoàn thành tốt mọi bài tập có liên quan, giúp HS có thêm hào hứng, hứng thú khi học tập để rồi ngày một yêu thích môn sinh học hơn. Đây cũng chính là một trong những yếu tố góp phần nâng cao chất lợng hiệu quả giờ lên lớp.
Để góp phần khắc phục đợc các khó khăn nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “Ứng dụng phần mềm tin học Power Point, Get Quick Time Pro, paint... vào