Mỗi sớm mai thức dậy nàng nhờ người bạn thân duy nhất vén rèm để nhìn bức tường đối diện cửa sổ, bức tường cũ nát có một dây leo già cỗi chỉ còn mươi chiếc lá, và mỗi đêm, gió đông lạnh lẽo làm rơi rụng một, hai chiếc. “Chín”, “tám”, “bảy”…, nàng đếm và thầm nghĩ: “Khi chiếc lá cuối cùng rụng mình cũng sẽ ra đi.”

Sống dưới căn gác nàng trọ có một họa sĩ già, cả đời vẽ thuê và làm quảng cáo không đủ nuôi thân nhưng vẫn nuôi ước mơ làm nên một kiệt tác. Nàng và ông có một điểm giống nhau: cả hai đều bị vắt kiệt bởi đói nghèo và bệnh tật.

...Rồi thì chỉ còn một chiếc lá và nàng nghĩ "chỉ đêm nay nữa thôi." Đó là một đêm giống tố bão bùng, nàng gần như đã ngất đi nhưng không hề ngủ, chờ đợi.

Sáng hôm sau, cố ngước đầu lên khi người bạn vén rèm cửa sổ, và dù khoảng không còn xám xịt, nàng vẫn nhìn thấy một chiếc lá, chiếc lá cuối cùng vẫn còn trên tường sau đêm mưa bão, dường như xanh hơn hôm trước.

"Lạy Trời, con là kẻ tội lỗi khi muốn dứt bỏ cuộc sống của mình theo một chiếc lá…". Nàng biết mình đã sai, nhưng cuộc sống đã cho nàng cơ hội.

Sáng hôm đó ông họa sĩ già trút hơi thở cuối cùng sau khi hoàn thành kiết tác duy nhất đời mình. Người ta nhìn thấy đôi giầy và quần áo ông ướt đẫm, lạnh như nước đá. Họ không thể hiểu nổi ông đã đi đâu trong một đêm như thế. Và rồi họ tìm thấy cái đèn bão, vẫn cháy, một cái thang đã bị rời khỏi nơi cất giữ, vài cây cọ tơi tả cùng nghiên mầu với ít mầu xanh…

***

Tôi đã đọc truyện này (tác giả: O. Henry) cách đây hơn 20 năm, nay kể lại theo trí nhớ và theo cách của mình. Bạn ơi! Có những cuộc đời thầm lặng, những hy sinh thầm lặng như ông họa sĩ già nọ.

Ngọc Linh Sơn, 18/01/2009

***

>>> Xem/download NGUYÊN BẢN và LỜI BÌNH

>>> Xem/download bài giảng điện tử